Luật sư tư vấn thời hiệu khởi kiện tranh chấp đất đai

1.Thời hiệu khởi kiện tranh chấp đất đai

Câu hỏi: Kính chào Luật sư, tôi làLê Thị N, đây là trường hợp cụ thể của gia đình tôi nên tôi rất mong nhận đượcý kiến tư vấn của Luật sư, tôi xin chân thành cảm ơn!

Gia đình tôi có 3 anh chị em gồm anhtrai Lê Xuân T, tôi, em trai tôi là Lê Văn M. Chúng tôi đều đã lập gia đình vàkhông ở chung với bố mẹ. Bố mẹ tôi sinh sống trên mảnh đất diện tích 800m2 vàđều cùng khu với chúng tôi. Năm 2008, bố tôi mất và có để lại di chúc phân chiadi sản cho mẹ con tôi, theo đó, 400m2 đất trên mảnh đất trên thuộc quyền sửdụng đất của bố tôi sẽ được chia cho anh trai tôi vì anh trai tôi điều kiệnkinh tế còn gặp nhiều khó khăn và cũng phải gánh vác nhiều chuyện gia đình,ngoài ra, anh trai tôi cũng phải có trách nhiệm chăm sóc, phụng dưỡng mẹ tôilúc tuổi già. Tôi và em trai tôi tuy không được đất nhưng mỗi người được 100triệu đồng để lấy vốn làm ăn, kinh doanh. Sau khi bố tôi mất, anh tôi đã thựchiện việc khai nhận di sản thừa kế tại văn phòng công chứng và đã nộp hồ sơ xincấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên anh tôi theo đúng quy định củapháp luật.

T3/2014, em trai tôi do làm ăn thualỗ nên muốn đến xin anh tôi 200m2 trong 400m2 bố tôi để lại để bán trả nợ vàlấy tiền kinh doanh. Anh trai tôi không đồng ý theo yêu cầu này thì em trai tôiđã cố tình gây sự tranh chấp đất đai, em tôi cho rằng việc bố tôi phân chia disản thừa kế như vậy là không công bằng, trái pháp luật, đáng ra em tôi phảiđược 200m2 đất trên. Tôi có khuyên giải rất nhiều nhưng em tôi không nghe, emtôi còn viết đơn yêu cầu Ủy ban nhân dân xã giải quyết tranh chấp đất đai trên,nếu không giải quyết được em tôi còn dọa gửi đơn lên Tòa án.

Vậy Luật sư cho tôi hỏi:

– Thời hiệu khởi kiện tranh chấp đấtđai là gì theo quy định của pháp luật hiện hành là bao lâu?

– Trường hợp vụ việc của gia đìnhtôi có còn thời hiệu khởi kiện để giải quyết tranh chấp đất đai hay không?

Tôi xin chân thành cảm ơn Luật sư vàkính mong Luật sư Phamlaw giải đáp sớm giúp gia đình tôi.

Trả lời: Chúng tôi xin cảm ơn chị đãgửi vụ việc của gia đình chị đến Văn Phòng Luật Sư Gia Đình, về vấn đề chị thắcmắc, tôi xin được thay mặt Công ty giải đáp chị cụ thể như sau:

Thứ nhất: Theo quy định Khoản 2 Điều3 Luật Đất đai năm 2013 xác định Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền,nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai.Tranh chấp giữa anh trai và em trai chị tuy là điều không ai mong muốn nhưngcũng đã phát sinh do những bất đồng về lợi ích chung, chính vì vậy, việc giảiquyết tranh chấp này của anh em trong gia đình chị cũng phải tuân thủ theo cácquy định của pháp luật dân sự, pháp luật đất đai, pháp luật tố tụng dân sự hiệnhành.

Vậy thời hiệu khởi kiện tranh chấpđất đai là gì?

Khoản 3 Điều 150 Bộ luật dân sự 2015quy định thời hiệu khởi kiện về đất đai là thời hạn mà chủ thể được quyền khởikiện để yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án dân sự bảo vệ quyền và lợi ích hợp phápbị xâm hại, nếu thời hạn đó kết thúc thì mất quyền khởi kiện.

Như vậy, thông thường, một vụ án dânsự sẽ có thời hiệu khởi kiện nhất định, thời hiệu đó có thể là 10 năm, 15 nămhay 20 năm…Nhưng cũng có những vụ án không có thời hiệu khởi kiện, tức là khôngáp dụng thời hiệu khởi kiện để giải quyết, chỉ cần yêu cầu giải quyết hợp pháp,hợp lệ thì Tòa án sẽ giải quyết tranh chấp đất đai theo đúng quy định của phápluật.

Thứ hai: Điều 155 Bộ Luật dân sự2015 xác định các trường hợp không áp dụng thời hiệu khởi kiện bao gồm:

– Yêu cầu bảo vệ quyền nhân thânkhông gắn với tài sản.

– Yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu, trừtrường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác.

– Tranh chấp về quyền sử dụng đấttheo quy định của Luật đất đai.

– Trường hợp khác do luật quy định.

Trường hợp trên của gia đình chịthuộc về tranh chấp quyền sử dụng đất theo quy định của Luật đất đai, vì vậy sẽkhông áp dụng thời hiệu khởi kiện để giải quyết tranh chấp, nói cách khác, thờihạn giải quyết này là vĩnh viễn, không bị giới hạn bởi một mốc thời gian nhấtđịnh nào. Vụ việc tranh chấp của anh trai và em trai chị vẫn được giải quyếttheo đúng quy định của pháp luật đất đai hiện hành.

2.Thời gian tòa án giải quyết vụ kiện tranh chấp đất đai

Theo khoản 24 điều 3 Luật Đất đai2013 thì tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của người sửdụng đất giữa hai hay nhiều bên trong quan hệ đất đai.

Giải quyết tranh chấp đất đai làhoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm giải quyết các bất đồng, mâuthuẫn giữa các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân để tìm ra giải pháp đúng đắntrên cơ sở pháp luật nhằm xác định rõ quyền và nghĩa vụ của các chủ thể trongquan hệ đất đai.

Giải quyết tranh chấp đất đai làhoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Nhằm giải quyết bất đồng, bảo vệquyền cho các chủ thể có quyền sử dụng đất hợp pháp.

Về thủ tục giải quyết tranh chấp đấtđai thì căn cứ theo quy định tại điều 202 Luật Đất đai 2013 thì trước hết đểgiải quyết tranh chấp đất đai các bên trong tranh chấp phải tự hòa giải vớinhau, tuy nhiên không bắt buộc các bên tự hòa giải tranh chấp đất đai. Nếu cácbên trong tranh chấp không thể tự hòa giải được thì có thể gửi đơn đến UBND cấpxã, phường được thực hiện trong thời gian không quá 45 ngày kể từ ngày nhậnđược yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.

– Trường hợp hòa giải thành thì việchòa giải phải được lập thành biên bản có chữ ký của các bên và có xác nhận hòagiải thành hoặc hòa giải không thành của Ủy ban nhân dân cấp xã. Biên bản hòagiải được gửi đến các bên tranh chấp, lưu tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đấttranh chấp.

– Tranh chấp đất đai đã được hòagiải tại Ủy ban nhân dân cấp xã mà không thành thì được giải quyết như sau:

+ Tranh chấp đất đai mà đương sự cógiấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 LuậtĐất đai thì do Tòa án nhân dân có thẩm quyền giải quyết;

+ Tranh chấp đất đai mà đương sựkhông có Giấy chứng nhận hoặc không có các loại giấy tờ quy định tại Điều 100của Luật này thì đương sự chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyếttranh chấp đất đai:

Yêu cầu giải quyết tranh chấp tranhchấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định.

Khởi kiện tại Tòa án nhân dân cóthẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.

Giải quyết tranh chấp tại Tòa ánnhân dân

– Nhận và xử lý đơn khởi kiện

Căn cứ điều 191 Luật Tố tụng dân sự2015 thì Tòa án qua bộ phận tiếp nhận đơn phải nhận đơn khởi kiện do người khởikiện nộp trực tiếp tại Tòa án hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính và phải ghi vào sổnhận đơn; trường hợp tòa án nhận đơn khởi kiện được gửi bằng phương thức gửitrực tuyến thì Tòa án in ra bản giấy và phải ghi vào sổ nhận đơn.

Khi nhận đơn khởi kiện nộp trựctiếp, Tòa án có tránh nhiệm cấp ngay giấy xác nhận đã nhân đơn cho người khởikiện. Đối với trường hợp nhận đơn qua dịch vụ bưu chính thì trong thời hạn 02ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn, Tòa án phải gửi thông báo nhận đơn cho ngườikhởi kiện. Trường hợp nhận đơn khởi kiện bằng phương thức gửi trực tuyến thìTòa án phải thông báo ngay việc nhận đơn cho người khởi kiện qua Cổng thông tinđiện tử của Tòa án (nếu có).

Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kểtừ ngày nhận đơn khởi kiện, Chánh án Tòa án phân công một Thẩm phán xem xét đơnkhởi kiện. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày được phân công, Thẩmphán phải xem xét đơn khởi kiện và có một trong các quyết định sau đây:

+ Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởikiện;

+ Tiến hành thủ tục thụ lý vụ ántheo thủ tục thông thường hoặc thủ tục rút gọn nếu vụ án có đủ điều kiện đểgiải quyết theo thủ tục rút gọn quy định tại khoản 1 điều 317 Luật Tố tụng dânsự 2015.

+ Chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án cóthẩm quyền và thông báo cho người khởi kiện nếu vụ án thuộc thẩm quyền giảiquyết của Tòa án khác;

+ Trả lại đơn khởi kiện cho ngườikhởi kiện nếu vụ việc đó không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

Như vậy, sau thời gian 8 ngày làmviệc kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện tòa án sẽ phải ra một trong các quyếtđịnh: tiến hành thụ lý vụ án; chuyển đơn khởi kiện cho tòa án có thẩm quyền vàbáo cho người khởi kiện biết nếu vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa ánkhác hoặc trả lại đơn khởi kiện nếu việc đó không thuộc thẩm quyền giải quyếtcủa tòa án

– Thụ lý vụ án

Căn cứ điều 195 Luật Tố tụng dân sự2015 thì sau khi nhận đơn khởi kiện và tài liệu chứng cứ kèm theo, nếu xét thấyvụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán phải thông báo ngaycho người khởi kiện biết để họ đến Tòa án làm thủ tục nộp tiền tạm ứng án phítrong trường hợp họ phải nộp tiền tạm ứng án phí.

Thẩm phán dự tính số tiền tạm ứng ánphí, ghi vào giấy báo và giao cho người khởi kiện để họ nộp tạm ứng án phí.Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được giấy báo của Tòa án về việc nộptiền tạm ứng án phí, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí và nộp choTòa án biên lại thu tiền tạm ứng án phí.

Căn cứ điều 203 Bộ luật Tố tụng dânsự 2015 thì thời hạn chuẩn bị xét xử ( tối đa là 06 tháng), cụ thể:

+ Thời hạn chuẩn bị xét xử là 04tháng, kể từ ngày thụ lý vụ án.

+ Đối với vụ án có tính chất phứctạp hoặc do sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan thì có thể quyết địnhgia hạn thời hạn chuẩn bị xét xử nhưng không quá 02 tháng.

Đưa vụ án tranh chấp đất đai ra xétxử sơ thẩm (tối đa không quá 02 tháng kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xétxử).

+ Trong thời hạn 01 tháng, kể từngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa;

+ Trường hợp có lý do chính đáng thìthời hạn này là 02 tháng.

Như vậy, thời hạn kể từ ngày thụ lývụ án đến khi mở phiên tòa sơ thẩm tối đa là 08 tháng, nếu vụ án không bị tạmđình chỉ hoặc đình chỉ.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV,THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôi là hãng luật tổng hợp nhiều độingũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viên có trình độcao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năngtư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trong nghềnghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghề luậtsư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạn nhân,tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểm và khókhăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vì sự thùhằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạo đức, cótài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hy sinh vàchấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộc sốngcủa mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vui củaluật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lại côngbằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xã hội. 

 Luật sư Trần Minh Hùng Trưởng vănphòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiều năm kinhnghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởng với nhiềunăm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênh truyền hìnhuy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam(VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tưvấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV GiaoThông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hình QuốcHội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và phápluật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trêncả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo chonhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật vớitrường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luậtcho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư  bào chữa, tư vấn chonhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin,người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank,Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụGiết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái...và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính,doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tíchcực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sưchúng tôi.

Chúng tôi cùng tư vấn luật và cố vấn pháp lýcho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.

Trân trọng cảm ơn!.